Uppercut – Crujida

uppercut_crujida.jpg

Para este disco de Uppercut escribín un texto para cada tema tentando inspirarme en como sonaban, tendo en conta que todos menos un son instrumentais. A maioría das veces non me gusta a música instrumental (porque para min as voces – e as letras –  son o factor que fai que poida identificarme e emocionarme máis) pero neste caso había tanta inventiva e texturas que non as botei en falta. De feito, non acabou de convencerme como introduciron voces e letras no seu seguinte disco, “Grelología”, porque me dá a impresión de que o contido desas palabras limitou o que aquí, sen elas, era enormemente evocador.

Desnudo frontal: Din que un mantra é un pensamento-vibración-sonido, todo ó mesmo tempo. Isto empeza cunha vibración grave inundando o teu corpo ata chegar á túa cabeza, mentras por riba algo bonito empeza a xogar, balanceándose sobre cousas que non existen e manténdose na superficie. Pasa un rato e esquecícheste de pensar, e de súpeto todo medra, todo parece estar aquí e agora, todas as cousas veñen cara ti dende todas as partes e ademais eres quen de abarcalo con serenidade, perdiches o sentido dos teus propios límites e non sabes cantos brazos tes. É como o sexo bo. Uppercut póñenlle ás súas cancións nomes de actrices PORNO para que non te deas conta de que son homes sensibles. Isto pode ser o desnudo frontal dunha muller coa que calquera home se masturbaría (o sexo menos musical) ou pode ser, sentido sutilmente escondido, o desnudo frontal dun home. Un home e o seu instrumento, máis grande ou máis pequeno pero extensión do seu corpo, erguido e poderoso pola súa potencia animal e vulnerable porque calquera pode velo. Forte e inseguro, defenderaste do que sexa pero non sempre poderás gañar. É a épica do momento xusto, é unha música da que non podes desfacerte pero tampouco podes controlar. Ela non vai dicirche o que tes que sentir, pero ti tampouco poderás dicirllo a ela.

El Cuerno: Este patrón é dictatorial: controla os teus movementos de cabeza. É duro ser un escravo, pero está claro que todos fomos negros antes, cando eramos pobres. El cuerno é unha Guerra de Secesión. Unha percusión que marca o camiño e a velocidade contra unha guitarra que intenta romper as cadeas e arrastralo todo detrás de si. É curioso que o ritmo sexa algo tan negro e tan opresor. Din que a túa primeira vocación na que fracasas marca todo o teu ser: os brancos fracasamos no ritmo e convertémonos en tiranos e dalgunha maneira conseguimos atopar esas notas de guitarra afogadas que se abren paso ata conseguir atoparnos outra vez coa barbarie. A guerra e o terrorismo como a máis apasionada das belas artes. Xa o dicía Stockhausen do 11-S: “O feito de que uns seres se preparen como tolos para un só acto durante anos e o executen unha vez e morran na execución fai que sexa a maior obra de arte xamais realizada. Eu non podería facer algo similar. Os compositores non podemos facer nada comparable”. El compuxo un cuarteto para cordas e helicópteros e Uppercut poderían morrer pelexándose entre eles por controlar a dirección desta canción. Ás veces non queremos sabelo, pero todo é simple porque somos animais e temos ganas de cousas viscerais como darnos de ostias ou provocar explosións. E cando o tempo se dobra parece que esa velocidade estaba aí cando chegamos. Pero foron Uppercut os que chegaron e colleron as notas e entón volve dobrar e estás fora de control e non te deras de conta porque estas notas non pegan na túa cabeza de pensamento-vibración-sonido: onde máis pegan é na pel. Vibras ti porque vibran elas.

Holly Michaels: Antes, toda a música boa era música para pegarse. Comprar un disco era como comprar unha chupa e un tupé. A música era importante porque dicía quen eras. Servíache para diferenciarte e entón podías repartirlle ó que fora diferente, igual que hoxe pasa por motivos sexuais, raciais, lingüísticos ou políticos. Calquera é bo motivo para unha paliza, pero a música (algunha) abárcaos todos. Uppercut sábeno e fan a música que comprende todos eses conflitos. Música que fai falta hoxe, música para darse de ostias. “Holly Michaels” primeiro son liñas de baixo e riffs como camiñar erguido buscando alguén a quen repartirlle. Como pegar saltos ensinando os puños, como xogar a boxear en roupa interior diante do espello. Lixeiro como unha folla, poderoso como un rei. Vuela como una mariposa, pica como una abeja, por supuesto. Despois é atoparse ós rockers cando xiras a esquina ti só e recibir unha malleira tan potente que te sintes flotar de pura clase. Calquera mataría por eses cambios de dinámica, tan intensos como os cambios de humor dun adolescente namorado. O que sona é a nostalxia por esa paliza, porque nunca estiveches tan vivo. Os golpes veñen de todas partes e xa sabes quen eres.

Luciérnagos: Cando é noite, se avanzas por un camiño escuro hoxe a electricidade dache a capacidade de volver luminoso ó que diante e detrás de ti estaba indefinido e misterioso ata un momento antes. O que queda detrás é o de antes, parecido a aquel antes no que o camiño só se podía alumear con lume. Un luciérnago é aquela persoa que comprende o lume eléctrico, que o fabrica para poder fuxir cara adiante, porque nos bosques nunca hai ninguén e abres as ventás, e subes os volumes e berras. Nas pausas, xiras a cabeza e miras pero só é parte dunha coreografía constante na que un baixo de goma se estira e se encolle para aguantar dunha batería que sempre está no seu sitio e unha guitarra que nunca podes alcanzar a ver porque nunca está onde a esperas. É tan excitante que nunca poderá ser algo clásico, ou si, porque non di dúas veces o mesmo. Dicíao Alex Ross: “O mellor tipo de interpretación clásica non é unha retirada cara o pasado, senon unha intensificación do presente. O erro que cometeron sempre os apóstolos da clásica é unir o seu amor polo pasado a unha aversión do presente. A música ten outras ideas: odia o pasado e quere escapar”. “Luciérnagos” é iso, lume e electricidade.

Guacamolo: David Lynch dicía que unha idea ten que bastar para poñerte en marcha porque a segue un proceso de acción e reacción, de construcción e destrucción para volver a partir dos rastros desas ruinas. A idea aquí parece un baixo de Donna Summer, e súmaselle un delay, un efecto electrónico de retardo que fai que as notas se multipliquen e se acumulen sobre unha batería de clara creación humana. O resultado é o vóo dun insecto ou unha paisaxe vista dende un tren. Algo precioso porque é natural (orgánico, reciclable, mortal e volta a empezar). Por suposto, é máxico como un bosque para un neno, pero tamén inquietante porque non é controlable, porque está en cambio constante e para iso necesitas, como home, crear algún instrumento eléctrico que amplifique o teu poder: un coche, un fumigador, unha nave espacial, unha guitarra. O home contra a máquina, o movemento de cabeza, o movemento de cadeiras. E seguir acumulando notas, máis notas coas que cubrirte e protexerte dos insectos, ou coas que avanzar máis rápido que o tren ata dominar a situación sobre un ritmo latino de timbales poderosos, igual de fondos que un bidón de gasolina, e todo arde e todo é arte.

Cañón Leopoldo: Hai un riff que eres ti, porque ti eres un punto de partida e eres todo posibilidades. E despois eres un contexto que vai facendo que esas posibilidades sexan menos, ou que sexan distintas. Uppercut son aquí o teu destino asomando detrás da porta, e cada vez que volve fano de golpe para volver desaparecer. Retorcen esas notas do principio, retórcente a ti ata que atopas cousas que non sabías. Eres profesor de autoescola, eres militante comunista, eres rei de España. Eres probabilidades, e unha voz berra e dache a entender que calquera ten que manter certas probabilidades baixo control. Ese ataque, esa potencia diche que son humanos notables. Non sabes de onde che veñen ata que alguén che pregunta a onde foi parar a rabia e ti nin sequera te deras conta de que xa desaparecera. Retorcéronte, construíronte, destruíronte e fixéronte só pensamento-vibración-sonido ata que apareciches ti e o que aínda podes ser. Descubríchelo só, na túa habitación, a escuras, como pasaba cos discos antigos.

Casa Furias: Primeiro un ritmo cruzado e logo un ritmo lineal. As dinámicas de Uppercut son entre opostos: ser directo ou ser sutil, ir de fronte ou ir de lado, ser misterioso ou ser brutalmente honesto. É o que pasa cando se está facendo música ritual, música para alimentar as almas e, despois, os corpos. Non parece que nada sexa meditado, pero hai esa harmonía na que nada está aí por erro ou casualidade. Non é math rock, son as matemáticas dos nenos autistas que son xenios. E un pouco latinos. E hai espazo, hai sitio, hai tempo para que as cousas sonen como o facían os Who naquel tema que se chamaba Naked eye. É como volver a un espírito que sería épico se foran tempos para a épica. Ou para a lírica dun boxeador suicida dentro e fóra do ring. Como os poetas que non saben que o son, poderían estar dando as claves para comprender o mundo ou non dicindo absolutamente nada. É o contrario dos que se autodefinen poetas, e non necesitan palabras máis que para titular esta cousa como se fóra un mesón: “Casa Furias”. Durante anos, ó plato combinado de filete con ovos fritos e patacas chamárono Urtain en honra a aquel boxeador vasco que gustaba de comidas ricas en proteínas e rematou tirándose dende un décimo piso acosado polas débedas. Esta canción remata ralentizándose ata desfacerse.

Técnica de caldo: É difícil conservar a ambigüidade cando se lle engaden palabras ó que antes era música. As palabras designan cousas concretas e o que se fai cos instrumentos é abstracto e non pode ser doutra maneira salvo que te esforces en cagala. Cousa que sucede. Aquí hai unha soa frase repetida: “hoy será el día en que parezca”. É unha frase perversa para unha canción perversa da maneira na que describía o cine Slavoj Zizek: non che dá o que desexas, senon que che di como desexar. Non hai unhas expectativas cumpridas con “Técnica de caldo”. Hai un xogo rítmico de pregunta e resposta que, como sempre, podería marchar a calquera lado e ó final marcha cara esa frase e a súa melodía, retorcida e forzada, aguda e destacada sobre todo o poder físico do conxunto. Aparece unha maneira de desexar calquera cousa, que é precisamente levándote a ti mesmo fóra das expectativas e da comodidade. Á zona de pánico para poder avanzar, e construír por fin unha identidade no lugar máis difícil, no inconcreto, no abstracto que é esa música que levaba a todas partes.

Tornadorama: Hai moitas cousas que se usan demasiado á lixeira, moitas palabras que de tanto repetilas perden calquera sentido, moitas cousas que do uso perden o poder e o misterio. E logo hai cousas que son experiencias familiares e novas ó mesmo tempo, cousas que son únicas de verdade. O rock and roll era algo así, por ciencia infusa sabías de que ía aquelo pero era excitante que alguén chegara a convertilo nunha cousa real. Isto é algo así pero xa non ten nada que ver con aquelo. É como Tom Verlaine tocando cuns negros xogando a quitarlles as follas ás margaritas coa guitarra. É como un curandeiro ensinándolle a operar a un cirurxián, non sei, un erro, algo que non é reducible a ceros e uns. Hai outra vez cambios de intensidade, unha canción que quere desfacerse e uns músicos que lle din que non. Sona a batería soa, física, cada golpe nun sitio, humana porque os humanos son dinámicos e non lineais e rutinarios. Ou iso lles gusta finxir. Que cona importan a estas alturas o rock and roll, as influencias, os brancos e os negros, Internet e a crise económica? Hai música sonando, un coche seguindo as liñas da estrada, que veñen unha detrás doutra e non parece que vaian rematar nunca. Isto non ten nada que ver coas luces da cidade nin cos amplificadores, non hai semáforos, non hai persoas, non hai nada nas marxes, non hai marxes. Chegaches.

 

 

Advertisements

Uzumaki – Uzumaki EP

uzumakiep

As notas de prensa que enviabamos con PORNO eran atípicas a propósito, porque queríamos que todos os contidos tivesen valor por si mesmos e non fosen “promocionais”. A idea con textos como este era facer que o disco parecese transcendente e importante (seguramente por iso tendo a repetir o de que son discos ou grupos necesarios). As notas de prensa atípicas e longas soen fracasar porque a xente non as le e porque non son informativas, pero se alguén quere volver sobre este EP de Uzumaki (que para min funciona mellor que a súa cara do LP que compartiron con Terremoto Sí) ao mellor sérvelle de algo. O que digo das frases é parecido a unha cousa que lle lin a Alex Ross sobre Bob Dylan e a súa mestura de imaxes complexas con expresións de uso cotián.

En la portada de este cassette debut de Uzumaki aparece la cara de un participante en un mensur. Los mensur son combates de esgrima con armas de filo entre miembros de una Studentenverbindung (asociación estudiantil en los países de habla alemana). Están reglados por normas estrictas. En los mensur, como en esta música, lo importante no es lo que parece en un principio (herir a los otros); lo importante es ser herido, pero tampoco exactamente. Lo importante es que te dé igual lo que te pase, pero no porque seas un perdido que no valore su vida. Se valora el coraje. ¿Es más útil el miedo o la arrogancia?

Estas canciones parecen preguntarse eso, y la clave para entenderlas está en las cicatrices. Se puede presumir de ellas, pero también se pueden pintar con rotuladores, y en todo caso marcan una herida. Por eso se escucha en el sonido de Uzumaki una batalla frenética y permanente. Las guitarras son cortantes como cuchilladas ludistas, dejando espacio para un bajo dibujando melodías de goma sobre unos ritmos que provocarán las metáforas mecanicistas más obvias. Hay gritos propios de cerdos de camino al matadero y fraseos de Sinatra punk, canalla y encantado de conocerse. Escuchar a Uzumaki podría doler por su contundencia, pero más duele escuchar estupideces a diario. Estas canciones empiezan hoy y por eso solo se dirigen hacia un futuro que pinta regular. Es música moderna.

Era habitual entre los duelistas de los mensur estirar las heridas para poder presumir de las marcas. Se echaban en ellas sal o crines de caballo, pero al final esa cicatriz real solo pasaba a ser la señal eterna de una mentira. El daño que flota alrededor de esta música parece real, y por eso no hay un único matiz en lo que hacen. Se puede bailar el dolor. Y cuando las imágenes de las letras derivan de lo violento y lo visceral hacia las frases simples de los estribillos (“¿crees que no lo sé?”, “mejor no”, “ahora ya no puedes”) hay una sensación casi incómoda para el oyente de punk. Hay una serenidad lúcida y brillante en el momento de calma familiar que dan esas expresiones entre toda la rabia y la velocidad de esta música de persecución. Te das cuenta de que en un cuarto de hora han creado un universo que no tiene por que tener épica, que no tiene por que ser agradable, pero que no es exclusivamente oscuro. Lleva a hablar de duelos, arrogancia juvenil y verdad: Uzumaki son un grupo romántico en la época de la ironía y la falta de pasión. Son necesarios.

Travesti Afgano – Jefes de Julais

Calquera cousa que se escriba sobre Travesti Afgano será mellor que aquela reseña de Pol Rodellar en Vice, e así fixen a nota de prensa sen presións, tentando que se entendera que son tan graciosos como serios.

jefesdejulais

Ser os Jefes de Julais significa destacar entre o lixo, dirixir un exército de descerebrados, surfear nun mar de merda. Travesti Afgano saíron á superficie para retratar a nosa realidade, dende o detalle pequeno do costumismo (o chulo de praia de “Ciclado”, a clienta pesada de “Argentina”) ata os grandes problemas colectivos da época (“Era Nuclear”, “Puto Internet”, a guerra de sexos en “Sexo Débil”). Como uns líderes militares, fano avanzando firmes e con nervio, sobre ritmos que camiñan coa enerxía mongoloide dun mono con platillos, balanceándose de lado a lado, acumulando riffs e voces (e ata unha trompeta) uns por riba doutros ata construír un sonido máis elaborado do que parece a primeira vista. Un pilar sólido para chantar enriba o dobre discurso co que nos dirixen aos julais.

En que consiste ese dobre discurso? Ás veces exercen de portavoces e expresan a frustración que os julais poidamos ter, porque as cancións transpiran tensión e mala ostia contra a xente que quere foderte a diario; contra os que non che deixan saír do burato. Pero outras veces son eses auténticos xefes e superan calquera problema atopando solucións a través do humor, os berros, as melodías pop ou as observacións visionarias: “Basta xa de mediocridade / Basta xa de velocidade” é a consigna perfecta para berrarlle a un mundo cargante, banal e difícil de seguir, que recibe o tiro de gracia no peche do disco con “Berlusconi”, un logro da canción protesta que nos arma contra os poderosos reafirmando a xustiza poética da natureza humana e a nosa autonomía dentro da cabeza (“Nunca teredes ningún poder mental”) ata animarnos a queimar centros comerciais. Curiosamente, o atractivo de Travesti lembra ao de Marineda City: escoitalos pode ser tanto un rato disfrutable e cheo de estímulos como unha experiencia abrumadora e densa da que non das atopado a saída. É unha conclusión curiosa e ao mesmo tempo lóxica para un grupo que reflicta o aquí e agora.

Telephones Rouges – Disenso

disenso.jpg

Cando saíu “Disenso” facía un mes ou así que eu marchara a estudar a Barcelona e lembro flipar moitísimo con el. Era unha especie de revelación do pop do estilo “esta canción fala de min”, e entre o sonido e a portada de Begoña García-Alén pareceume sempre un disco no que podías vivir dentro, un universo propio e novo. Logo pedíronme que lles fixera uns textos promocionais e escribín isto, que non quero repasar por se me dá vergonza. O que si, estaban escritos coa sensación de que ían facerse famosos e que todo o mundo ía sentirse coma min con eles. Non digo que daquela pensase nun éxito en plan Ana Kiro, pero si nun en plan Triángulo de Amor Bizarro. Non pasou gran cousa, pero polas conversas que tiven despois con outros fans creo que non era o único que sentía as cousas así.

Impulsos: A primeira canción dun disco é crucial. Na era de Internet pode facer que o escoitemos enteiro. Antes podía facer que o leváramos á casa ou que o deixáramos na tenda. Ás veces caemos atrapados por un tema que non fai xustiza ó resto. Pero nos discos realmente bos, o primeiro só é unha porta de entrada a un universo do que non se sae nunca. Impulsos deixa uns segundos de ruido, de preámbulo para que os ritmos entren e se introduzan no noso corpo. Cando se abre paso o teclado, como eses impulsos no aire, doume conta de que nunca vou escapar deste disco. Impulsos é a vía para cruzar o umbral, e por aquí non parece que pasara ninguén antes. Se localizas algún elemento coñecido, o contexto xa o transformou. Fan o que lles peta, trascenden o estilo e o momento. As etiquetas son inútiles.

Cristal: Disenso é un disco nocturno e de viaxe, pero non dá voltas. Foxe cara adiante, avanza entre moitos extremos. Entre ruido e melodía, entre delicadeza e violencia, entre a confusión e o convencemento. A primeira parte de Cristal móvese rápido e con tensión contida, ata que se abre paso outra paisaxe. E, gradualmente, case sen que nos deamos conta, deixa escapar a tensión que a canción levaba dentro. Despois da noite vén outra cousa, pero tampouco se fai de día. Segue habendo misterio, e é mellor así. Sempre me gustaron os grupos con contrastes, e nos Telephones Rouges hai cada vez máis.

Vran: Vran segue no xogo de opostos. É un dos temas máis pop do disco en canto a estrutura. Mesmo podería ser outro hit nesta época que non ten ningún, como o eran Ei meu e Helio. Especialmente con ese estribillo. Pero, ó mesmo tempo, é unha canción íntima e opaca. Parece tan persoal que podería chegar a ser de todos, universal. Ten a capacidade para ser importante. Para ser a canción que che falaba directamente a ti cando eras adolescente. Agora está no aire, lista para que alguén a acolla e a asuma como súa. Antes de que a poñan no Playa Club e nola rouben.

Aroa: Estou marabillado polo que fai Foso Común coa percusión. Á forza de quitar e simplificar fai que cada golpe teña un sentido por si mesmo, que non haxa inercia. Esa maneira de tocar é posible porque hai capas e capas de música nestas cancións, facendo liñas rítmicas diferentes, co baixo marchando por libre e sumándose ós timbales alternativamente. E é posible porque aquí se escoitan os cambios de intensidade e como abren os pratos. O son non está afogado. Pódese bucear por cancións que se extenden no espazo. En Aroa, os Telephones son viscerais pero arman a canción pouco a pouco. Déixannos coller aire antes de atacarnos. É violencia sutil, ou algo así. Ideas atractivas porque son sinistras.

Descuartizarte: Esta é unha canción para escoitar a escuras e sen medo. É unha canción feita de elementos que se repiten como un ritual, igual que os ecos das voces, igual que o patrón rítmico da pandeireta. É catártica, pero non está cuspida. Está debuxada con liñas brancas sobre negro. Cunhas poucas liñas ás que agarrarte se escolles non perderte. Estás a escuras, sen noción do espazo. Podes deixar que o tempo se dobre. Son sete minutos como poderían ser cincuenta. É a túa experiencia trascendental. Sentirte é resucitar, debuxa as túas imaxes.

3: Cando comeza a segunda cara, comeza o cuspe. Aquí hai auténtica rabia, e a escuridade vai cara fóra en lugar de cara adentro. A forma e o contido, a música e a letra, camiñan aquí na mesma dirección. As puñaladas séntense no ritmo cortante. Non é simple, pero o Disenso vén dunhas circunstancias sociais e históricas moi claras. Unha canción sobre loita que non sonará en campañas eleitorais. É demasiado violenta. É o máis explícito que nos van dar para agarrarnos: portas que non abren, grandes abismos, soños que non saen.

Peinados rebeldes: Dá a impresión de que a estrofa de Peinados rebeldes repite, sobre un fondo rítmico sen encher de todo, as imaxes que as guitarras trazaran primeiro. Imaxes atraentes e noxentas ó tempo. O esteticismo do horror, a vida e a morte. Con iso xa xogaron antes. Sempre nos achegamos ó que nos dá medo. Un concepto tan improbable como o de peinado de parturienta convertido nun estribillo ritmicamente improbable. O método de choque funciona, sexa consciente ou inconsciente. Cando entra luz na música só é un preámbulo ás balaceras do final. A actitude pode ser punk, pero esta canción chegou moito máis lonxe do 77.

Autopista: Os fans do rock and roll levan oíndo de autopistas dende os anos cincuenta. Pero os galegos máis. Esta é un tramo curto e que remata en accidente múltiple. Esquécete de Bruce Springsteen, estás atopando a estrada perdida de David Lynch coas súas liñas amarelas. As cousas súbense unha por riba da outra ata que non queda outro remedio que o golpe. Súbese a intensidade, superpóñense o lume e a electricidade antes de que corra o sangue. O volume advírtenos de que aquí hai perigo a cada suba de intensidade. Non hai remisión.

Platinium: Nos créditos segue poñendo berros, pero son unha cousa máis traballada do que iso pode indicar. Non é só o berro primario das imaxes que desgarran para saír, en palabras e en música. Tampouco o efecto xusto de eco que deixa que as frases volvan á nosa cabeza. É un pouco a suma de todo. En Platinium é un berro político de quen non se explica nada. Por que non desobedecemos? A última estrofa desobedece a súa propia norma. Tamén é un berro, pero recollido. Antes, as guitarras e o baixo movéronse en espiral arredor dun patrón de percusión circular. E, outra vez, a canción contestou con música ás súas propias palabras. Estoupou de rabia e rematou por dicir as cousas con serenidade.

Siebenundachtzig: Deixeime levar pola liña de baixo, que se repetía case mecanicamente. A guitarra e o teclado definiron un espazo no que alguén falaba. Cando calou, todo rachou como se o atravesara unha máquina. As guitarras e a percusión, o ritmo, cortan como coitelos. O teclado e o baixo están nos outros extremos, serenos, humanos. A máquina rítmica para e o que se sinte, a harmonía, permanece. Non entendo o alemán, pero os alemáns tampouco entenden o galego. Non é cuestión de entender, é cuestión de sentir.

Eine kugel: Para ben e para mal, Eine kugel non é un final pechado. Disenso é un disco que non se remata porque non se esgota. O seu misterio vai seguir tendo a capacidade de espertar mil sensacións diferentes. É a primeira maneira de cambiar as cousas, e a arte non pode aspirar a máis. Pero deixa unha carga, un peso de escuridade. Eine kugel non é un final feliz. Vivimos tempos fodidos, e por dentro estamos tan rotos como calquera. Esta canción tamén está feita de rupturas. Hai unha escuridade, unha violencia que loita por abrirse paso. Hai guitarras delicadas tentando sostela con argumentos. Pero o choque é forte de máis. O disco remata e cada canción abriu máis a ferida. Fixo máis preguntas que respostas, e estás inquedo. Sube o volume. Non houbo consenso.

Sr. Anido e Sra. Álvarez – 18

sranidosraalvarez

Dende que empecei a escribir sobre música levo feito uns cantos encargos de notas de prensa sobre cancións ou discos. Sempre foron sobre discos que me gustaban, pero algúns entusiasmábanme de verdade e outros só me gustaban moderadamente. Pero claro, non podes dicirlle á xente que merque un disco que está “ben”. Necesitan crer que está xenial. E ao tempo eu non quero escribir como un mercenario, que nestes casos só me pagaron regalándome o disco (ou nin iso). Creo que o mellor que fixen foi este, pero vou recopilar aquí tamén o resto porque me parecen interesantes e moitas veces son textos que quedan ocultos e perdidos. Este tamén está, con tradución ao castelán, na web de Desconcierto.

Sempre me pareceu triste escribir textos promocionais: tes que esaxerar as virtudes dun produto e esconder os seus fallos. Buscas argumentos de venda para seducir ao lector, e saen unhas palabras baleiras, ansiosas por parecer verdades, que o mesmo podían falar dun disco que dunha lavadora. Pero este non é o caso: quero demostrar que este disco é radicalmente diferente dunha lavadora porque esixe palabras que vaian máis aló do que unha máquina poida pensar ou sentir. Para non poñelo fácil, tomei por exemplo a lavadora BALAY 3TS976B, que a OCU considera Compra Maestra. No catálogo de Balay arrincan cunha atractiva descrición:

La nueva lavadora ExtraSilencio de 9kg de Balay se reinventa con una nueva estética perfectamente coordinada con la secadora. Un diseño de gama alta, con una gran puerta con tirador integrado, un mando innovador y gran display LED (…)”.

Aquí atopamos o primeiro gran argumento de venta: a reinvención, a aparición dunha nova estética, pero sempre partindo da fiabilidade da marca e os seus anteriores produtos. A fantástica estratexia de persuasión apela ao mesmo tempo ao lado práctico e ao lado emocional do cliente, que se sinte satisfeito da súa intelixencia e constrúe un vínculo coa lavadora, igual que sucede cos grupos que, segundo as súas notas de prensa, se reinventan:

“Motivados por una necesidad exploratoria y armados con un amplio surtido de referentes estéticos, la banda madrileña ha encontrado una nueva ruta en la que pervive la baja fidelidad, el afán por descontextualizar y el divertimento ácido que busca el estímulo acción-reacción en el público.”

Pero eses non son os únicos argumentos dos vendedores de lavadoras. Calquera comercial que se precie destacará delas o seu éxito entre o público e unha serie de características con nomes en inglés:

“La tecnología AquaControl, la función Varioperfect y el tambor Variosoft, además del sistema de Secado Non-Stop, han hecho a este modelo líder en su categoría en España y Portugal”.

Presiónase ao espectador coa ameaza de quedar fóra do grupo comprador. Dende o clásico “50 millóns de fans de Elvis non poden estar equivocados”, calquera artista que se precie presume de quen xa se rendeu aos seus encantos, especialmente se é no estranxeiro (“son tan sonadas sus actuaciones que pronto empiezan a ser reclamados por los mejores festivales y salas de España, Portugal e incluso Argentina, siendo en este país donde han tenido lugar sus dos últimas actuaciones”). Por suposto, e en relación ao anterior, a utilización de palabras anglosaxonas é tamén un recurso clásico da prosa promocional española. É lóxico: dá un aspecto de sofisticación internacional dificilmente igualable polas linguas romance, e a combinación das dúas sonoridades consegue unha rítmica chea de dinamismo que, sen dúbida, non te deixará indiferente:

“alimentando varios tracks con colaboraciones en algunas letras e instrumentales de compañeros de su escena natal gallega. El resultado es un exótico disco donde conviven el chill out, el soft electro o el deep house y con ello se logra llamar la atención en algunos medios de comunicación y se consigue colocar alguna sintonía y hacer algunas presentaciones incluso más allá de nuestras fronteras.”

Con todo, durante esta investigación dinme de conta de que hai algúns adxectivos que serven para vender música pero non para vender electrodomésticos: “un disco elegante, maduro, directo y muy personal”, “una obra magistral llena de fuerza y esa emotividad tan propia de X”, “canciones sinceras y honestas que transmiten por momentos cierta nostalgia”, “un cúmulo de emociones y sentimientos encontrados que fluyen en perfecta armonía a través de una voz muy especial”. Unha lavadora, incluso unha neveira, pode ser elegante e estar en perfecta harmonía (no seu caso, coa secadora ou co conxelador). Incluso pode transmitir nostalxia. Pero é un obxecto funcional, xusto o contrario da arte. Unha lavadora non será sincera, non nos transmitirá un cúmulo de emocións, non será persoal. O problema está en poñer palabras fermosas ao servizo de obxectivos deshonestos, ata acabar roubándolles o sentido. Esta obra trascende o contexto da industria cultural e non ten nada que ver cos cartos, nin co mercado, nin con ningún resquicio da mentalidade económica: esta non é unha nota promocional, igual que este disco non é un produto. Que palabras me quedan para explicar o traballo de Sr. Anido e Sra. Álvarez? Por suposto, é un disco sincero e persoal que transmite un cúmulo de emocións, pero xa vimos que dicir iso é como non dicir nada. Creo que o realmente importante destas cancións é que, nos tempos do cinismo e a superficialidade, teñen unha visión do cosmos na que non cabe nada diso. É unha visión tan lúcida como alucinada, na que os conflitos da identidade individual e das identidades colectivas son retratadas e, ás veces, resoltos. Cando sucede iso é a través dunha fé no amor que permanece, aguantando toda a dor que o mundo provoca na xente sensible. A min quítame do meu vivir acolchado e faime sentir unha conexión auténtica coa voz de Sr. Anido, como se a riqueza de rexistros que aquí utiliza conseguira trasladar a beleza que hai dentro da súa alma sen ningunha traba, dunha forma pura. A instrumentación e os arranxos conseguen que a música reflicta exactamente o mesmo: unha serenidade sabia no medio do caos, un caso improbable de peza de arte que fala todos os idiomas. Podes dicir que é cósmica, galáctica, universal ou, simplemente, humana. En media hora fai que rías e chores, que saias de ti e que volvas.