Notas aleatorias sobre o Discoclube

a miña coleccion.jpg
A miña cama coa miña colección de discos en 2008

Hai uns meses propúxenlles á xente da Melona organizar unha ou dúas sesións de escoitas colectivas de discos para o seu festival. Van ser hoxe pola tarde e teño que explicar en que consisten, pero non o teño moi claro aínda. Cando estaba no instituto ía moitas fins de semana a Portobello, a tenda de discos mítica da Coruña, e mercaba un ou dous cds. Logo volvía á casa nalgún dos últimos buses e escoitaba no meu radiocasete o que mercara, mirando o libreto, tumbado na cama. Sobre o papel podía encaixar un pouco no tópico adolescente de identificarme coas cancións e pensar que alí había alguén falando que me comprendía de verdade, pero tampouco era exactamente iso. O recordo que teño é ás veces dun tremer interno de pura emoción (co Who’s Next, por exemplo) e outras de incomprensión e desconcerto (como co Absolutely Free de Frank Zappa, que acabei por regalarlle ao meu amigo Gaudi). Pero era un proceso de aprendizaxe porque daba aos discos o tempo necesario para entendelos e interiorizalos.

E agora non o fago. Ou polo menos non o fago tanto. Lin un artigo de Dorian Lynskey o outro día no que falaba de como Spotify e as demais plataformas de streaming fixeron que a dispoñibilidade plena de calquera canción que se che poida ocorrer (bueno, nin sequera ten que ocorrérseche a ti, porque hai as recomendacións automáticas e millóns de playlists) marxine da experiencia de escoita musical o acto de pensar. Se unha canción é difícil, pasas dela á seguinte. Eu poño discos completos en Deezer ou YouTube mentres traballo noutras cousas. Poño Lps na casa mentres cociño ou limpo ou almorzo, e ás veces sincronízome con eles bailando ou cantándoos, pero a maioría do tempo estou facendo outra cousa.

A idea do Discoclube (que é como chamamos ao final ao asunto) é evitar iso. Por unha parte, crear un entorno no que a escoita sexa o centro. Na casa o centro pode ser calquera outra cousa, podo poñer un disco mentres leo eldiario.es ou rego as prantas. Nos concertos ás veces o centro é o evento, beber, socializar, dicir que estiveches alí… ou o rollo físico, o baile, a mirada. Neste caso deberíamos obviar esas partes e tentar establecer esa relación estreita coa música por si mesma. Pola outra parte, o facelo de forma colectiva penso que pode darlle un plus de emotividade. É como convidar a alguén á casa, poñerlle o disco que máis che flipa e explicarlle que é o que sintes ti: esta vez Nuno de Oh! Ayatollah pincha un disco e Xiana pincha outro. Eu teño moitos recordos de escoitas compartidas que me uniron moito a algúns amigos, especialmente a Xacobe pondo de noite discos na súa casa e tirándonos a oílos enteiros no sofá, discutindo os detalles e pensando en se poderíamos facer algunha canción tan boa…

Con Xacobe si que asocio eso á intimidade, porque escoller un disco tamén é en certa maneira un xeito de falar de ti. Cando estaba en primeiro de carreira, Laura e máis eu fomos unha vez visitar a Xacobe á súa habitación na pensión-residencia na que vivía, e púxonos a maqueta de Skolma, o que fora o seu grupo do instituto, gravada nos Estudios Mafia do Carballiño. Foi un xesto xeneroso no que nos permitía entrar nalgo íntimo do que sempre lle daba vergonza falar: cando descubrín que tivera ese grupo busqueino en MySpace pero xa borraran os temas, e logo pedíallos pero dábame largas. Estar alí en silencio escoitando aquelas cancións cos comentarios de Xacobe tivo parte desa escoita de música pero tamén parte de proxección de vídeo doméstico, como se pos as imaxes das túas vacacións e explicas todo o que non se ve e como te sentías.

Outra cousa que se me vén á cabeza é que, agora que sacamos o disco de Esposa, un par de persoas fixéronnos comentarios bonitos que empezaban con “fun de viaxe en coche a Cambados/Lalín/o que sexa e escoiteino enteiro á idea e á volta, que bonito”. Supoño que os coches son o último reducto ás veces desa escoita atenta, e lémbrome dunha cita de Kent Jones que estaba en Movie Mutations e que falaba de “Roadrunner” e da relación entre música, imaxe, videoclips e ir en coche coa radio a tope:

“La aparición de los videoclips y la revolución del vídeo doméstico constituyeron fenómenos paralelos que influyeron y repercutieron uno en el otro. He leído un montón de teorías inútiles sobre los videoclips, por un lado despotricando nerviosamente sobre cómo han destruído la coherencia narrativa y, por otro, afirmando equivocamente que su estética tiene precedentes históricos tales como Bruce Conner, Kenneth Anger y Un chien andalou. Pero a mí siempre me ha parecido evidente que el videoclip tuvo su origen en otra tecnología anterior. Una de las experiencias clave de los adolescentes norteamericanos de mi generación fue conducir con la radio puesta sintiendo el efecto embriagador producido por la unión de la música rock y el paisaje que pasaba. Este ritual poético, tecnológico, de un avance sin rumbo, que las más de las veces iba acompañado de hachís o alcohol, es festejado en la canción de Jonathan Richman “Roadrunner”, que termina con la extasiada consigna, “Radio on!” [¡La radio encendida!]. También encuentra su perfecta cristalización cinematográfica en Dazed and Confused [Aturdido y confuso] (1993), de Richard Linklater, una película que mejora cada vez que la veo. [Isto tamén me lembra un artigo xenial de Laura Barton sobre a canción dos Modern Lovers, no que fai peregrinación polos sitios de Massachussetts dos que fala].

Un tipo de realidad virtual fabricada en secreto, que producía misteriosas epifanías cuando la imagen borrosa a través de la ventanilla del coche se mezclaba con el sonido de cualquier cosa que viniera a través de las ondas. La experiencia de música/movimiento pronto se perfeccionó con la aparición de la grabadora, lo que permitía escoger la música para que encajara con el paisaje, interior o exterior (siempre se mezclaban bien), convirtiéndose así en una auténtica banda sonora. El walkman fue un perfeccionamiento aún mayor, que permitió liberar la experiencia de los límites del coche y le otorgó el potencial de la privacidad total y un impacto físico más directo. Los videoclips de rock fueron una consecuencia intuitiva de este nuevo tipo de experiencia, engrandecida monumentalmente por la producción en masa. Para alguien como Sontag, una propuesta verdaderamente aterradora.

Creo que la sensación de “fundirse” con la música (ya que bajo circunstancias teóricamente ideales debería sonar como si viniera del interior de tu cabeza; las primeras paradas de este viaje son el equipo de estéreo doméstico y el añadido posterior de auriculares), la sensación de conducir y ser conducido simultáneamente, ha dado lugar a una nueva forma de hacer cine que se arriesga a caer en la ligereza, para crear a partir de este nuevo género de expeiencia moderna.”

Con isto xa se me foi todo un pouco das mans, pero o feito de que Jones fale dunha canción e da radio contraríame algo porque levo todo o tempo falando de discos como se esa fose a única alternativa. É dicir, algún dos recordos intensos que teño de música en coches son só dunha canción e non dun álbum: volver de saír na Coruña no todoterreno do meu amigo Carlos cantando “500 Miles” ou “Ni tú ni nadie”, o día que viña con Hugo en coche dende A Estrada e escoitabamos “She’s A Rainbow”… Ten hoxe en día sentido o asunto do disco? No rock hai unha cultura do disco dende os sesenta porque era como “a cousa seria”, pero no pop a medida das cousas e da emoción é a canción. É unha cousa que temos discutido moito dentro de Monstruo. Para min os discos non teñen sentido porque si (polo feito de selos). Teñen sentido ás veces, como concepto planificado ou como concepto involuntario polo simple feito de ser cancións feitas durante un período de tempo. Tamén teñen sentido ao existir nun soporte físico, que vale máis a pena aproveitar para que teña máis dunha canción, e é unha arte dominar a maneira na que unhas cancións alteran o discurso das anteriores e das seguintes. E tamén ten sentido se vas facer unha actividade de escoita colectiva, que menos que ofrecerlles entretemento á xente durante 45 minutos ou así, non os vas facer vir para escoitar “My Generation” e marchar.

Logo o que comenta Kent Jones tamén me fai pensar no desprazamento e o uso dos cascos. Estes últimos anos deixei de usar o iPod porque perdín o cargador e desapareceu a opción da escoita aleatoria, da que tamén falaba eloxiosamente Alex Ross en Escucha esto:

“En 2003 me compré un iPod y empecé a llenarlo con música de mi colección de discos compactos. El aparato, bastante nuevo por aquel entonces, tenía una opción que permitía pasar aleatoriamente de un corte a otro. Había algo de seductor en renunciar al control y dejar que el iPod decidiera qué era lo siguiente que iba a sonar. El pequeño artilugio empezó a derribar barreras estilísticas de modos que modificaron mi manera de escuchar. Un día saltó del furioso crescendo de la “Danza de la Tierra”, que pone fin a la primera parte de La consagración de la primavera, a una estupenda versión del “West End Blues” de Louis Armstrong. La primera se convirtió en una gigantesca anacrusa del segundo. En el iPod, la música se libera de todas las estúpidas autodefiniciones y de cualesquiera significados engañosos. Ya no hay fundas de discos que describan grandilocuentes escenas alpinas o famosos directores con un aire familiar a Rudolf Hess. En cambio, como le dijo Berg en cierta ocasión a Gershwin, la música es la música.

Muchos oyentes jóvenes parecen pensar del modo en que piensa el iPod. Ya no se dedican tanto a un único género, aquel que promete moldear su ser o salvar al mundo. Esto brinda al desastre de estilo de vida llamado “música clásica” una nueva e interesante oportunidad.”

Todo o novo tende a destruír algo vello que podía ser bo e traer outras cousas boas a cambio. Pero aínda podes escoller en certa maneira. Eu recuperei o discman e axúdame a ir pola rúa sen mirar o móbil e volver escoitar discos completos: vinte minutos ao ir á facultade e vinte ao voltar, cara A e cara B. Tivo algo de nostálxico porque os cds que teño son os que mercara no instituto antes de pasarme ao vinilo, pero tamén me levou a coller discos á biblioteca e a descargar e volver gravar, algo que deixara de facer polas opcións de escoita directa que dá Internet. Despois de pensar todo isto vou deixar aquí os full albums que escolleron Nuno e Xiana e facer outra cousa mentres os escoito.

 

2 opiniones sobre “Notas aleatorias sobre o Discoclube”

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s